marc in space met fotografie en poëzie

Guislain

Herhaaldelijk herhalen ze zich in zwarte laat
negentiende-eeuwse rokken en frivole
paarse kantzoom hoedjes aan, vastgestrikt met
dichtknijpkoordjes. Ik hoor het moeizame
van ademen en praten, het smachtend versmachten,
zie de ritmisch gestikte draadjes kruisje na kruisje
bijten in de nu onbruikbaar geworden zakdoek:
sperma avondvod van de heimelijke sierlijke
verkrachter: “Jij bent het die wordt genaaid
door het vlijtige meisje met rozige kousjes in
zwarte klompjes aan.”

Aan de overkant van deze kant herhaalt
zich de man in het meisje van elke leeftijd
tientallen keren in opnieuw uit te proberen.
En ze kijken geboeid gebonden naar de zon
met een geverfd koordje er rond vanuit
hun afgeslote ruimte.

      “Hak jij je een weg door mijn verhaal,”
      vraag ik. Jaren terug kocht ze een tropen-
      machete. Maar dan moet er wel eerst echt
      lente zijn … “en de winter, die dit ene jaar
      nooit wou komen?” In januari zag ik reeds
      menig rode kevers kruipen uit de bomen.

      Ze zou niet zijn, wist ze reeds met ruimte in deze tijd.
      “Moe zou  ik zijn geweest:” verhaalt ze twee dagen later.
      Ze leeft met even twijfel tussen halve open deuren:
      zegt met half gesloten ogen ja noch nee. Daags nadien
      win ik van haar de kleine zwarte tovenaar uit een geel
      toverdoosje “om je  toekomstigheid te bezweren,”
      zegt ze, nu ons huis vergaat, de tuin verwelkt.

      Zij: ze blijven, even nog,  kinderen in meervoudigheid,
      die ik dag na dag verlies met leeftijd van reële wereld.
      Herken ik de moeders voornamelijk uit hun dochters
      van heden. Dat is zo met leeftijd van jaren, met herfst
      na lente, de zomer voorbij. Dochters, herkennen mij niet,
      daar zij geen weet hebben van hun ware moeders. Ze
      verhalen niet.

’s Nachts ben ik waker over onze gemeenschappelijke dromen.
“Dat mag je niet doen:”  zegt ze, en ook iets over “haar te beloven.”
Terug zie ik al dat rood en paars voor mijn ogen, duister aan de
einder. Voel de verpulverende kracht in de palm van mijn handen.
Een niet waarachtigheid te geloven? Ons verloochenen?
Al wat breekbaar is, bewaar ik diep in de mond, onder de tong
waar klanken ontstaan. Ook deze nacht zal ik zoemend zingen
naar de maan, hun ware namen herhalend herhalen. Nooit was het
anders, nooit anders zijn geweest, noch zal zijn geworden. Vervoegt
mijn herwonnen tovenaar tijd met woorden: altijd.

Zoals een luie visser haal ik kracht uit stilstaand water.
”Jullie daar, wat kunnen ze ons eigenlijk maken,”
daar we reeds jaren terug onszelf uitdachten om onder
deze zon te schijnen in onze uitgevonden werkelijkheid.
Alle kleuren krijgen vaste vormen “ en jij, je spreekt
reeds mijn taal!” uit het kleine gele toverdoosje.
En zij, ze schrijft zwart en wit en beweert roze,
daar ze roze zag.

      Daar ligt lasagne in een diep bord versierd
      bij slierten verdronken in woorden in de schijn-
      taal van mondjesmaatjes. Rechtover haar:
      een huis met tuin op het bord versneden
      met vis ernaast. Een kosmos op de tafel
      waar woorden wonen, gebaren verhalen.
      En croque monsieur: hij groet de dag,
      elke dag.

Voetje van de grond

Sta ik als standbeeld aan het standbeeld
van de stad blauwblauw ademnaar te wezen
met verdoofde ogen en het eenmalig
bloempje maagdenpalm in de hand. En
jij …    vol onrust aan het grote stromend water
            tuinvrouw van wilde bloemen en zeese meeuwen,
            klankloze kleurwoorden gevend aan zwarte kevers
            met onmogelijk uit te spreken namen …

Gulzig rukt ze met geur van lente
bloem na bloem, vind ik door haar
de verloren waan: van klinkers vinden,
een misschien zee van op de hoge toren
en ook: hoe klein daar of hoe groot
daar tegenover.

            Leed met pijnlijntjes in een ware lach
            staat naast mij. Dat niemand dat ziet.
            Ook niet, hoe ik door haar hou van
            die kleine en grote “voorbij de randjes,”
            ook niet: hoe men wel niet ziet.

We spelen “voetje van de grond” op hoge hoogte,
waarmee zij, het kind, zal winnen.
“Vandaag wordt met grof op erwtjes geschoten,” zeg ik.
Ze speelt bang, wil geen buit zijn met verschrikte hertenogen.
Ze wijst een weg die ze verloor, nooit vond.
Een bloedspoor loopt van onder naar boven,
adem ademt leeg met spreken aan de mondrand.
Eerst wordt alles wit dan rood en roze. Een kleur-
kaart geef ik haar: dit spel heeft zij gewonnen.

          “Zee moet warm zijn met wind
           uit het zuiden en wolken bij de ondergang,
           wil men daarna nog enkele sterren kunnen tellen
           met gloedrode wijn erbij en krakende schelpjes
           eronder.”

De wind waait fris uit het westen, waait
zeedierenlucht, zoals ik mij dat verbeeld:
verbeelde zeesterren tegen
het woelig waterfirmament
en een witte krijtlijnmaan in een zwarte
doos getekend: “Jij, je schrijft je eigen naam”
linkerhandig kalligrafisch zoals getekend je gelaat
met warrige fijne lijntjes. Rechterhandig schrijf ik
onze beide namen met wolken in de wolken,
verlaten we deze kamer, los op met lucht, met water,
met spons erover en de nacht die doolt in vele kamers.

        Met verdoofde ogen speel ik “voetje van de grond”
        met het standbeeld van de stad. In elkeen herken
        ik de klank van je passen, maar zie je niet.

DE SLIJMHUID

Ik bekleed woorden met stilte ik,
stilten met woorden, ‘k bedek mijn
slijmen met huiden: hard zo en zacht,
leef in minstens twee ruimten:
één binnen en minstens twee buiten,
één tijdloos en traag en minstens
één tijdloos en vlug en tijdloos …
loos van tijd verbinden alle ruimten
zich ritmisch golvend, vlugger dan licht,
trager dan de chaos ze verbindt

door gesponnen slijmbrij waarin alles drijft
zoals daar is, was en nog zal komen
- het voorafgaan aan sterven, voorafgaan aan geboorten

… woorden in huiden verhullende klanken, soms hees,
soms scherp, soms rauw, maar veelal zacht uitgesproken
vormen slijm. Ik kwijl en kots - zuur wordt ontwaken
wanneer eens hun namen uitgesproken:
van pijnvissen die kriskrassend waters aan stukken rijten
en wrede vredige vogels die liefdevol lucht doormidden splijten -
een schelpenkern met daar rond een winding leegte, het begin binnenin
en zonder eind, waarin elk gedacht verdrinkt, elk gedacht ontwaakt

tot nieuwe droom geboren, nieuwe ruimte, nieuw gedacht:
de nieuwe zon, de lucht, het huis, het kind, de vrouw en moeder,
de man en oorlogvoerder – we zullen ze allen opnieuw benoemen,
zodat we ze nieuw niet vergeten, de nieuwe huiden die slijmen bedekken:
hard en tevens zacht.

Ze zijn hard de slijmhuiden meneer, broos mevrouw, zacht mijn kind:
ze golven en deinen, ze groeien en kwijnen, ze ebben ze vloeien,
ze zingen ze loeien. ’t Zijn de stenen die kaatsen en spreken en waters
die klotsen op dijken langs grachten, ’t zijn vissen die krioelen,
zo hard ook de huiden, zo broos ook zo zacht.

De dichter dicht klanken tot woorden, woorden tot zaken,
zaken met grijpers die reiken, de dingen al drinkend
verdrinken in de slijmhuid, onder ’t gewicht van zijn dromende
dromen - zo zwart ook zo wit in de nacht.

Vlakuit kruip de huid de dromer vooruit: amoebe, los van tijd
slijmt van herinnering naar toekomstigheid
zijn huid rond verlangen en daden: de grens is grenzeloos
onbegrensd tot voorbij de dromengrens die steeds maar wijkt
en verder glijdt, voorbij en voor het leven der dingen, met chaos
als gids die zichzelf alsmaar verliest wanneer ’t zoeken begint,
vasthoudt aan ’t heen ’t bemint.

Ook de zeeën lijken althans onbegrensd, ze kwijnen
eens gevangen door de slijmhuid.

Mijn draden gespannen, mijn daden gevangen,
wakker in ’t slapen, wakend vooral en altijd – en altijd gevangen
met ’t zicht op het vloeiend voorbeeld: geschonden verbonden,
gespannen door draden aan de slijmhuid gebonden, golft de vlakke huid onder
vermeende winden en in verbeelde zeeën, die zingen en schuiven over zanden,
de stranden waar waters landen tot harde vormen en winden wit vloeien
op besneeuwde bergranden: hard en koud op zacht en heet zijn de slijmhuiden
die wrijvend vrijen en glijdend paren om stenen te baren: keien rolrond
waar wind rond giert en zee om streelt en ze koesteren vooral zo de blinden,
daar ze leven hun kinderen.

Ik zag, ik zie en heb gezien dat ik zag het zien.

Zo dromend de dromen, weg van de vormen,
weg van de huiden de woorden, zo stil ook zo rustig
in chaos, zo drijvend, zo vloeiend, zo golvend,
zo overal en ook hier en daar wat, en ook daar,
zomaar dromend in ’t wit in ’t zwart, vooral zo.

Wit op Wit

“Kan ik je morgen met zon ophalen?”
vraagt ze. “Neen:” zeg ik,
“Morgen zal ik elders
zonder zin zinnen spreken.”

            Eergisteren zei ze: “Ook ik denk zo.”
               Hoezo?

            We schrijven met wit op wit,
            water dat zich wast in water,
            ons de diepte in
            de taal van zinnen
            en lezen de één
            de ander vóór
            na de woorden.

Niets heeft hier zinnen.
Ze zegt: “Zinnen moet ik voorbereiden.”

Gisteren te zien,
hoe je dan, zonder klank,
wiegt als je danst
om aan te leren
de zin van woorden
die zichzelf
tot zinnen schikken.

            Daar is bewegen in stilstand,
            een hand die door haar streelt,
            geluid buiten dat zacht binnentrilt.
            Wil ik geen woord zijn,
            geen gedacht, noch spreken.
            Ze telt in maanden,
            leeft met dagen.

Woon ik aan een bijna ander einde.
Daar staat nog één huis -
...                                         verder,
en dit is tevens dan ook zijn begin.

Zij is niet zij
maar anders.
Ze zit waar jij zat
waar 'k mij breng uit gewoonte.
Ze vraagt met een andere mond.
Dit klinkt vreemd bekend.
Ik denk: “vroeger, ...”
en antwoord haar.
Ze glimlacht een nieuwe vraag.

“Morgen zal ik elders
zinnen spreken.”
Daar ik maar klanken heb
voor de dingen.
Dien ik woorden
nieuw te leren,
            benoem jij voor mij
            reeds morgen.
Kom je terecht in één
of ander verhalend verleden.

                             Middeleeuwse kastelen,
            je herkent ze aan wat niet meer is
            aan de halve kantelen
            aan de één toren nog,
betreden we met statige schreden.
Langs de oprijlaan die was
lispelen we ons door de poort van schijn.
En we bouwen met woorden
vliegtuigen en ... boten
uit liggende noten,
naaien boerderijdieren met gebaren,
omschrijven gedichten
in het aanzicht van de vergeetput
in oktober, met eendenkuikens
net uit het ei, die amper
de winter zullen doorkomen.
Reeds ruik ik lente. In de donjon,
nu een halve meter hoogte
gevonden dankzij het grondplan,
slaan we de winter over
in de waan van koning,
van prinses.

Jij, die ’t niet zo zeer voor honden hebt,
een vluchtend uurtje, trouw in trouw,
met jou wolvende wolf gewandeld.

Almaar slechter
in afscheid nemen,
leef ik reeds een deel
ons overmorgen.
Nu niet te kunnen kiezen tussen
venijnig bijten of sussend kussen
wolven mannetjeswolven
bijna altijd ondoorknuffeld
zo open, zo verscholen
overstijg jij mij
met kleine danspassen:
”raak mij,
raak mij af, raak mij aan”

vinden we ons toekomstig terug
in één of ander ver verleden,
- alles reeds geregeld -
Hoewel, we hadden beter kunnen …,
weten we.

Vannacht weer wolf in
trouw in ontrouw geen één plaats te vinden
in dit huis, kruis ik vele wegen.
Regen in de vacht. Ik sater mij verder
harder zachter langs het klaterwater.
Je geurt naar stoomafwaarts,
naar zee.

Hoorde ik in de verte een wolvin
met aanvang huilen?
”Raak mij.  Af!
Raak mij aan en af.”
Ik verlicht mijn passen.

Deze nacht,
    (Duizend kilometer verder van ons,
    morgen duizend kilometer dichter,
    of kruis je juist?)
terug in Jack’s Wolfskin te slapen
goddeloos
je daar te voelen, ruiken, proeven, aanwaaien,
                                   (twee keer een hoosje wind:
                                                    wervel windekind)

… horen: “raak mij,
raak mij af, raak mij aan,”
terwijl ’t ijswater ons stroomopwaarts
bronwaarts omslaand terugklatert:
jij daar, ik hier … jij hier, ik daar ...

In Sud Tirol, in Transsylvanië:
waar kraaien fluiten en
nachten bergen verzetten
tol ik me verder
voorbij ’t verdwenen kasteel:
terug, voorbij … voorbij, terug,
niemand niet mee te nemen:
op proef even te her inneren, voor ‘t vergeten
een vóórzichtig uitproberen,
alles opnieuw herzien:
vroeger sprookje, voor ruïne,
nu park met veel te vele omwegen:

bankje bij water, gras onder bomen, …,
nergens nog doornen.
Daar staat zelfs een aanvang tent
op wonen
op verdwijnen,
op zijn, niet zijn. Niet zijnde zijn:
hier kan van alles beginnen!

De Ademnaar

Hoe de adems jagen,
met vuur, met water
vechten boven d' aarde.
Til op mijn ademnaar.

Worden tekens woorden,
woorden klanken,
klanken beelden.

Adem in je naam eerst,
dan uit.
Proef de klinkers,
voel de medeklinker:
het schommeltje
in een naam van adem.

Adem ik het beeld “daar”,
geeft ze me “waar”
in een vraag.
Een wereld waait open.

Bewaar ik haar zinnen.
Worden ze beelden,
die mooie woorden.
Ze ademt veel innen en uiten.
Ze ademt met ogen
die spreken:
ogen als woorden.

Ademt hij nieuwe woorden
bij nieuwe beelden. Spreekt
hij met nieuwe klanken.
Kun je woorden terugzuigen
net als lucht?
Gaan ze dan achterstevoren,
in spiegelschrift?
En wat met hun beelden?

Ze kan wel goed praten:
met haar lichaam haar
beelden uitverbeelden.
Ze lost ze bijna nooit.

Soms passen niet de woorden,
noch de beelden
... zo ook de ademnaar.

Ademt hij gedroomde beelden,
neemt ze voor waar,
leven ze een eigen leven.
Komt hij zijn gedroomde
beelden tegen.
Niet altijd herkend hij zijn
eigen dromen in de beelden.
Hij zegt: “Dromen zijn geen bedrog,
maar worden een leugen – niet deze
van de leugenaar, wel deze
van de fantastenaar.”

De dromenaar zoekt nieuwe beelden,
vindt soms een nieuw verhaal.
Goed geademde verhalen
worden al eens legenden of sagen,
hardnekkig geademd in vorige tijden:
mythen.
Die ademnaars worden
filosofen of mythenaars.
Nooit komen hun adems samen,
daarvoor zorgt de wetenschappenaar.

De wetenschappenaar is een soort zeveraar.
Hij is de niet wetende ademnaar,
op zoek naar nieuwe uit oude adem,
zoekt hij het weten zonder
het geweten van het weten.
Zijn beeldeloze beelden zijn
achterhaalde of te achterhalen
gedachten van het hoe van de beelden.
Hij is de volledig beeldloze ademnaar:
ziet nooit de beelden,
ademt lucht, is daar fier op.
Hij zegt: “Bewijs dat je beelden ademt.”
Wie lang wetenschappert wordt onzichtbaar.
Ik zeg: “Wie niet weg is, is gezien.”

Daar zijn de vergaderaars!
Vergaderaars vergaren
andermans klinkers.
Maken er met andere medeklinkers
hun nieuwe woorden van.
Ademen ze de wereld in.
Ze ademen zeepbellen met
iriserende parelmoerwanden.
't Liefst zien die narcisten
hun eigen verbeelde beelden.
Wij kennen ze beter als leugenaars.
Zij willen het zelf niet weten.
Zij hebben ook geen weet
van andermans verbeelde beelden:
ze kennen maar gestolen klinkers
in alsmaar andere verbanden.
zij zijn vreemd vervreemd en virtueel.

Daar is de man die zichzelf tegenkwam.
Hij verliest zijn medeklinkers af en toe,
ademt zijn beeld en het beeld
ziet de beeldloze man.
Dan komt hij uit bij: “hoe de adems jagen,
met vuur en water vechten boven d' aarde.”

Niemand die lacht om de man
die zichzelf tegenkwam.